Lễ Hội Cầu Ngư Đà Nẵng: Di Sản Quốc Gia Của Làng Chài, Lịch Tổ Chức Và Cách Đi Xem

Cầu Ngư là lễ hội gì và vì sao thành di sản

Lễ hội Cầu Ngư là sinh hoạt tín ngưỡng lớn của cư dân vùng biển miền Trung, gắn với tục thờ Cá Ông. Ngư dân gọi cá voi là Cá Ông, coi là vị phúc thần đại diện cho thần Nam Hải, thường giúp tàu thuyền vượt qua sóng to gió lớn. Mỗi năm, khi mùa đánh bắt mới bắt đầu, làng chài làm lễ tạ ơn thần linh, tưởng nhớ tiền nhân khai phá nghề biển và cầu cho trời yên biển lặng, tôm cá đầy khoang.

Ngày 10/3/2016, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có Quyết định số 829/QĐ-BVHTTDL đưa Lễ hội Cầu Ngư ở thành phố Đà Nẵng vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Các tài liệu văn hóa cũng nhấn mạnh lễ hội là một minh chứng lịch sử về quá trình bám biển của ngư dân miền Trung.

Phần lễ: nghinh thần và tế chính

Lễ nghinh thần

• Là nghi thức rước linh vị thần Nam Hải từ biển hoặc từ lăng ra bãi biển, với cờ phướn, nhạc lễ truyền thống và đông đảo ngư dân tham gia.
• Tùy từng làng, đoàn thuyền có thể được trang hoàng và ra khơi rước thần; mức độ nghi thức khác nhau giữa các năm và phụ thuộc thời tiết.

Lễ tế chính (cầu ngư)

• Ban tế lễ gồm các cụ cao niên đọc văn tế, dâng hương, trà và lễ vật lên thần Nam Hải để cầu quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.
• Nhiều làng còn có lễ tế âm linh, tế tiền hiền trong những ngày liền kề.

Phần hội và hát múa Bả Trạo

Bả Trạo là loại hình diễn xướng đặc trưng của lễ Cầu Ngư: người diễn vừa hát vừa múa, mô phỏng nhịp chèo thuyền vượt sóng, thể hiện tinh thần đoàn kết và ý chí của người đi biển. Nếu bạn muốn xem phần này, hãy hỏi ban tổ chức khung giờ diễn cụ thể vì mỗi địa phương sắp xếp chương trình khác nhau.

Phần hội ở các địa phương có thể gồm đua thuyền, bơi thúng, đan lưới, kéo co, hô hát bài chòi, biểu diễn tuồng và gian hàng ẩm thực biển. Ngoài ra, nếu bạn quan tâm đến loại hình ca hát dân gian này, có thể đọc thêm nghệ thuật bài chòi ở Hội An để so sánh với cách hô hát ở lễ hội làng chài.

Lịch và địa điểm tổ chức (ví dụ năm 2026)

Lễ hội Cầu Ngư ở Đà Nẵng không diễn ra cùng một ngày. Theo thông tin báo chí địa phương, mỗi khu vực ven biển tổ chức theo lịch riêng trong khoảng tháng Giêng đến tháng Ba âm lịch. Bảng dưới đây chỉ là ví dụ năm 2026; lịch các năm khác thay đổi theo lịch âm và kế hoạch từng địa phương, nên bạn cần kiểm tra lại từng năm trước khi lên kế hoạch.

Một số điểm cần lưu ý: tên đơn vị hành chính ở Đà Nẵng đã được sắp xếp lại trong những năm gần đây nên bài này dùng tên khu vực quen thuộc (Thanh Khê, Sơn Trà); địa điểm cụ thể có thể thay đổi. Ngoài hai khu vực nêu trên, các lăng, miếu thờ Cá Ông khác ven biển cũng có thể có lễ cúng riêng với thời gian khác nhau, nên đừng mặc định ngày của khu vực này áp dụng cho nơi khác.

Kinh nghiệm xem lễ hội

• Xác nhận ngày, giờ và địa điểm vài ngày trước; chương trình chi tiết thường được báo Đà Nẵng và các trang thông tin du lịch của thành phố đăng.
• Ở lễ hội Thanh Khê năm 2026, các nghi lễ chính được tổ chức vào buổi sáng, nên nếu muốn xem phần lễ bạn cần đến sớm để chọn chỗ đứng thoáng.
• Ăn mặc lịch sự khi vào khu lăng, không đứng trước bàn thờ để chụp ảnh và không cầm đồ ăn vào khu hành lễ.
• Biển động hoặc mưa lớn có thể làm thay đổi hoặc hoãn một số hoạt động trên biển; nên chuẩn bị phương án dự phòng.
• Một số tuyến đường quanh khu vực tổ chức có thể đông, phân luồng; bạn nên nhờ tài xế hoặc hỏi người địa phương chỗ đỗ xe thuận tiện.

Ăn uống và di chuyển

Sau lễ hội, nhiều người ghé các quán hải sản ven biển hoặc thử đặc sản làng chài như gỏi cá Nam Ô. Giá hải sản thay đổi theo ngày và mùa, vì vậy hãy hỏi giá và cân trước khi gọi món.

Công viên biển Hà Khê và các làng chài ven biển Đà Nẵng đều nằm trong thành phố, đi từ khu vực sân bay hoặc trung tâm trong thời gian ngắn khi đường thông. Nếu có hành lý, đi cùng người lớn tuổi hoặc trẻ nhỏ, bạn có thể đặt xe riêng Đà Nẵng đi Hội An để kết hợp xem lễ hội buổi sáng rồi tiếp tục lịch trình sang phố cổ; mức giá tham khảo từng loại xe có ở phần câu hỏi thường gặp, hoặc xem bảng giá xe Đà Nẵng Hội An.